នេះគឺជាស្ថានភាពដ៏សោកសៅមួយដែលបានបន្ថែមកាន់តែខ្លាំងឡើង និងរីករាលដាលទៅលើឫសគល់​ចម្បងដែលប្រទេសថៃកំពុងស្វែងរកការសម្លុតប្រទេសកម្ពុជា ឱ្យទទួលយកការទាមទារដោយគ្មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់របស់ប្រទេសថៃ មកលើដែនអធិបតេយ្យភាពប្រទេសកម្ពុជា​ គឺជាការទាមទារដែលរឹង​ទទឹងប្រឆាំងទៅនឹងទស្សនអន្តរជាតិលើបញ្ហាដែនអធិបតេយ្យភាព រួមទាំងសាលដីការបស់តុលាការ​យុត្តិធម៌អន្តរជាតិ​។ នេះគឺជាព័ត៌មានវិជ្ជមានមួយដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចូលធ្វើជាអ្នក​សម្របសម្រួល និងត្រូវបានគេអះអាងថាបានបញ្ចុះបញ្ចូលប្រទេសថៃឱ្យបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធ ប៉ុន្តែវាគឺជា​រឿង​គួរឱ្យកត់សម្គាល់ថា បន្ទាប់ពីការសន្ទនាសម្របសម្រួលតាមទូរសព្ទរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក អានុទីន ឆានវីរគុល នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ បានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានថា បទឈប់បាញ់នឹងកើតឡើង លុះត្រាណាតែ៖ «កម្ពុជាត្រូវបញ្ឈប់ការបាញ់ប្រហារ ដកកងទ័ពរបស់ខ្លួនចេញ និងដោះមីនទាំងអស់​ដែល​ខ្លួនបានដាក់»។ វាហាក់ដូចជាគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍...

កិច្ចសម្ភាសន៍រវាងសារព័តមាន គិរីផូស និងលោក ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា សំណួរ៖ (ប្រាក់ ចាន់ថុល/គិរីផូស) តើការប្រយុទ្ធគ្នាតាមព្រំដែនកម្ពុជានិងថៃ កើតឡើងសាជាថ្មីនៅពេលនេះ មានគ្រោះថ្នាក់កម្រិតណា បើប្រៀបធៀបទៅនឹងជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរកាលពីខែកក្កដា កន្លងមក? ចម្លើយ៖ (ឆាំង យុ/មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា) ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន វាមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ ហើយប្រហែលជាប្រទេសថៃមានគ្រោះថ្នាក់ច្រើនជាងប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះកងទ័ពដែលសម្ដែងនូវភាពអួតក្អេងក្អាងហួសហេតុដូចមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់យោធាថៃបច្ចុប្បន្ន តាមប្រវត្តិ​​​​  សាស្ត្រគឺតែងតែនាំទៅរកការបរាជ័យ។ ជម្លោះនេះគឺមិនមែនជាជម្លោះរវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះទេ...

គណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតស្វែងរកការពិតមួយដែលគ្រប់គ្រងទៅលើការប្រើប្រាស់គ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌនៅក្នុងសង្គ្រាមនេះគឺជាជំហានដ៏ល្អមួយ ក្នុងការនាំមកនូវសន្តិភាពក្នុងតំបន់ និងជាការលើកកម្ពស់ឲ្យមានភាពយល់ដឹងអំពីចំណុចសំខាន់នៃកិច្ចការទាំងនេះនៅក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែលុះត្រាតែគណៈកម្មការនេះអនុវត្តជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដក្នុងការស្វែងរកសន្តិភាព និងស៊ើបអង្កេតដោយគ្មានការរឹតត្បិតណាមួយ រួមបញ្ចូលទាំងការស៊ើបអង្កេតស្រាវជ្រាវទាក់ទងទៅនឹងការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោម អាវុធគីមី គ្រាប់មីន និងគ្រឿងផ្ទុះទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ។ ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌណាមួយខាងលើមិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូលទេនោះ គណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតស្វែងរកការពិតមួយនេះគឺគ្រាន់តែជាការប៉ុនប៉ងសាជាថ្មីរបស់ប្រទេសថៃ ដែលមានចេតនាព្យាយាមបំភ្លៃភស្តុតាងទាក់ទងនឹងការភ័ន្តច្រឡំរបស់ខ្លួនអំពីប្រវត្តិសាស្រ្តតំបន់ និងគេចវេះពីការចោទប្រកាន់មកលើខ្លួនអំពីការរំលោភបំពានច្បាប់អន្តរជាតិតែប៉ុណ្ណោះ។ យើងត្រូវចងចាំថាទោះបីជាមានឬមិនមានគណៈកម្មការនេះក៏ដោយ ក៏បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃនៅតែរំលោភបំពានលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលខ្លួនបានចុះហត្ថលេខាក្នុងការបញ្ចប់    អរិភាព ដោយមានការធានានិងចូលរួមពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដូច្នេះខណៈពេលដែលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការបង្កើតគណៈកម្មការថ្មីនេះគួរតែទទួលបានការគាំទ្រ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក៏គណៈកម្មការនេះមិនអាចឲ្យប្រទេសថៃរួចផុតពីកាតព្វកិច្ចដែលខ្លួនមានជាមួយប្រទេសកម្ពុជា សហរដ្ឋអាមេរិក ម៉ាឡេស៊ី និងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុងការបន្តដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពឡើយ។ ផែ្នកសំខាន់មួយនៃដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពគឺការដោះលែងវីរកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់...

ខ្ញុំមិនដឹងប្រាកដទេថា តើប្រទេសកម្ពុជាបានលះបង់ប៉ុនណានោះទេ។ ខ្ញុំដឹងថាស្ថានការណ៍តាមតំបន់ព្រំដែនទាំងមូលនឹងមិនអាចដោះស្រាយបានដោយប្រើវិធីសាស្រ្តនៅក្នុងរយៈពេលខ្លី ហើយប្រទេសណាដែលបានបង្ហាញពីភាពអត់ធ្មត់ខ្ពស់ជាងដើម្បីសម្រេចគោលបំណងរបស់ខ្លួន នឹងទំនងជាទទួលបានជ័យជម្នះ។ ប្រទេសកម្ពុជាគឺមិនមែនជាប្រទេសទន់ខ្សោយឡើយ។ ភាពស្ងៀមស្ងាត់មិនមានន័យថាទន់ខ្សោយនោះទេ ព្រោះនៅពេលខ្លះយុទ្ធសាស្ត្រនៃការបណ្តោយឱ្យសត្រូវធ្វើអត្តឃាតខ្លួនឯង គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ល្អបំផុត ហើយខ្ញុំមិនគិតថាប្រទេសថៃទទួលបានជ័យជម្នះដូចដែលមនុស្សជាច្រើន រួមទាំងអ្នកការទូតមួយចំនួនបានវិភាគនោះទេ។ ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ យោង៖ ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ បន្តរីកចម្រើនជាលំដាប់លើការបោះបង្គោលព្រំដែន ដើម្បីធានាបាននូវសន្តិភាព។...

ខ្ញុំពិបាកក្នុងការផ្តល់យោបល់លើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយលោក វីទិត ម៉ុនតាផន ពីព្រោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះគឺពិតជាមិនបាននិយាយអ្វីដែលមានខ្លឹមសារសំខាន់ឡើយ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍គ្រាន់តែរៀបរាប់ឡើងវិញនូវគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងរបៀបដែលអង្គការសហប្រជាជាតិចង់ឱ្យប្រទេសនានាធ្វើការជាមួយគ្នាដើម្បីសម្រេចបាននូវសន្តិភាព។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះគឺគ្មានអត្ថន័យអ្វីដើម្បីជំរុញឱ្យមានភាពរីកចម្រើនទៅដល់សន្តិភាពនោះទេ។ ពាក្យពេចន៍ប្រើប្រាស់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មានប្រយោជន៍ ប៉ុន្តែរឿងរ៉ាវក្នុងជីវិតពិតអំពីសេចក្ដីស្លាប់ និងទុក្ខលំបាកវេទនារបស់ប្រជាជនស្លូតត្រង់ ដែលពួកគាត់ស្ដាប់ទៅហាក់ដូចជាគ្មានន័យខ្លឹមសារ ឥតបានការ ប្រសិនបើគ្មានការធ្វើសកម្មភាពណាមួយជាក់លាក់ពិតប្រាកដ។ ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ យោង៖ អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស អំពាវនាវឲ្យមានសន្តិភាព ប៉ុន្តែគេចវេះមិននិយាយដល់ការចោទប្រកាន់ពីការរំលោភបំពាននានារបស់ប្រទេសថៃ។...

  អាស៊ាននឹងមិនអាចក្លាយជាស្ថាប័នដែលមានកិត្តិសព្ទល្បីល្បាញបានឡើយ ដរាបណាអាស៊ាននៅតែព្យាយាមផ្គាប់ចិត្តសមាជិកគ្រប់ៗគ្នា។ ទង្វើបែបនេះតំណាងឱ្យ “ការប្តេជ្ញាចិត្តដែលខ្វះភាពមុះមុតចំពោះច្បាប់ និងសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ” —ដោយមិនច្បាស់លាស់ មិនប្រាកដប្រជា មើលទៅព្រាលៗ— ដែលមានចេតនាមិនជំរុញឱ្យមានវឌ្ឍនភាពអ្វីទាំងអស់ដើម្បីចៀសវាងការធ្វើឱ្យសមាជិកណាមួយខឹងសម្បា។ ជាលទ្ធផលចុងក្រោយ ភាពខ្មាសអៀនខ្វះការទុកចិត្តរបស់អាស៊ាន នឹងនាំទៅរកចំណុចបញ្ចប់មួយក្នុងចំណោមពីរគឺ៖ ការបន្តសង្គ្រាម, ភាពតានតឹង និងគ្មានសន្តិភាពយូរអង្វែង ឬអ្វីដែលអាក្រក់ជាងនេះទៅទៀត គឺការសម្រេចបានសន្តិភាពតាមរយៈការធ្វើសង្រ្គាមដោយប្រើប្រាស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដែលជានិច្ចកាលអ្នកខ្លាំងគឺជាអ្នកកំណត់ពីភាពត្រឹមត្រូវ។ —ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា យោង៖ ‘មិត្តភក្តិរបស់យើងមិនត្រូវយល់ច្រឡំចំពោះរឿងនេះឡើយ’៖ ឯកឧត្តម អាន់វ៉ា...

សេចក្ដីក្លាហានពិតប្រាកដគឺជាភាពស្ងៀមស្ងាត់ប្រកបដោយគុណធម៌មួយ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះរវាងភាពខ្មាស់អៀនខ្វះការទុកចិត្ត និងភាពសើៗឡេះឡោះមិនប្រុងប្រយ័ត្ន។ សេចក្ដីក្លាហានពិតប្រាកដគឺជាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ពីព្រោះវាជាលទ្ធផលកើតផុសចេញពីកម្លាំងចិត្តដែលមិនងាយទ្រុឌទ្រោម និងការតាំងចិត្តដ៏មោះមុតដែលមិនពឹងផ្អែកលើ ឋានៈ បុណ្យស័ក្តិ ឬក្អេងក្អាង។ សេចក្ដីក្លាហានពិតប្រាកដគឺស្ថិតនៅចន្លោះរវាងចំណុចផ្ទុយគ្នាដាច់ស្រឡះនៃធម្មជាតិរបស់មនុស្សចំនួនពីរគឺ៖ ភាពខ្មាសអៀនខ្វះការទុកចិត្ត និងភាពសើៗឡេះឡោះមិនប្រុងប្រយ័ត្ន​។ ភាពខ្មាសអៀនខ្វះការទុកចិត្តគឺនៅផ្តុំលើភាពភ័យខ្លាច ភាពអសន្តិសុខ និងការធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ចំណែកឯភាពសើៗឡេះឡោះមិនប្រុងប្រយ័ត្ន វាស្ថិតនៅជ្រុងម្ខាងទៀតនៃចំណុចផ្ទុយគ្នាដែលជ្រុលនិយម គឺខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន ខ្វះការគិតគូរវែងឆ្ងាយ និងខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអ្នកដទៃ។ សេចក្ដីក្លាហានដែលស្ថិតនៅចន្លោះគុណភាពទាំងពីរនេះគឺជាគុណធម៌ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុត មិនសម្រាប់កងទ័ពតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏សម្រាប់ប្រជាជនជាទូទៅដែរ។   វីរកងទ័ពកម្ពុជានៅក្នុងវីដេអូនេះបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នូវសេចក្ដីក្លាហានពិតប្រាកដដោយគុណធម៌មួយរបស់ស្មារតីអ្នកប្រយុទ្ធ។...

វាគឺជាការសំខាន់ណាស់ដែលយើងត្រូវតែចងចាំនូវពាក្យស្លោកមួយថា សង្គ្រាមគ្រាន់តែជានយោបាយតាមរយៈមធ្យោបាយផ្សេងៗតែប៉ុណ្ណោះ។ មុនពេលដែលប្រជាជនកម្ពុជាអាចឆ្លើយទៅនឹងសំណួរអំពីវិធីសាស្រ្តនៃការត្រៀមខ្លួនដើម្បីប្រឆាំងទៅនឹងប្រទេសថៃដែលហាក់ដូចជាចង់បានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ, យើងត្រូវស្វែងយល់ជាមុនសិន ថាតើគោលបំណងអ្វីខ្លះដែលប្រទេសថៃអាចសម្រេចបានតាមរយៈសង្គ្រាម ហើយអ្វីដែលធ្វើឲ្យសង្គ្រាមទាក់ចិត្តប្រទេសថៃ ជាជាងសន្តិភាព។ ជាការពិតណាស់, គោលបំណងពិតប្រាកដរបស់ប្រទេសថៃគឺដើម្បីជោគជ័យក្នុងការទទួលបានដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងពង្រីកការគ្រប់គ្រងកាន់តែខ្លាំងក្លាលើតំបន់ព្រំដែនរបស់ខ្លួនជាមួយប្រទេសកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែនេះគឺមិនមែនជាគោលដៅតែមួយគត់នោះទេ ហើយមានហេតុផលដែលនាំឱ្យជឿថាការទទួលបានទឹកដីគឺជារោគសញ្ញានៃបញ្ហាធំតែប៉ុណ្ណោះ។ ស្ថានភាពនយោបាយបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងប្រទេសថៃគឺជាស្ថានភាពមួយដែលយើងអាចកត់សម្គាល់បានថាជាការតស៊ូផ្ទៃក្នុងនិងអស្ថិរភាពដ៏ធំធេង។ ជម្លោះដែលកំពុងកើតមានឡើងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបែកបាក់គ្នាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរវាងក្រុមឥស្សរជនយោធាអភិរក្សនិយម-រាជានិយម, ស្ថាប័នតុលាការដ៏មានឥទ្ធិពល និងកម្លាំងប្រជាជនដែលមិនពេញចិត្តនឹងស្ថានការណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ កម្ពុជាពិតជាអាចតស៊ូឆ្លើយតបទៅនឹងរោគសញ្ញានៃបញ្ហាធំៗទាំងនេះ ប៉ុន្តែដើម្បីឆ្លងផុតបញ្ហាខាងលើដោយពិតប្រាកដ កម្ពុជាត្រូវតែអនុវត្តភាពជាអ្នកដឹកនាំដោយយុទ្ធសាស្ត្រ និងរក្សាការយកចិត្តទុកដាក់របស់ខ្លួនលើឫសគល់នៃមូលហេតុ ជាជាងគ្រាន់តែជារោគសញ្ញានៃបញ្ហា។ ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ថ្ងៃទី១៨...

វាគឺពិតជាការលំបាកណាស់ក្នុងការស្វែងយល់ថាតើរដ្ឋាភិបាលនិងយោធាប្រទេសមួយដែលបានប្រកាសអំពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសន្តិភាព ធ្វើសកម្មភាពហិង្សាយ៉ាងងាយស្រួលនិងគំហុកបែបនេះ ប្រឆាំងនឹងប្រទេសមួយផ្សេងទៀតដោយផ្អែកលើបញ្ហាមីន ដែលទំនងជាត្រូវបានដាក់តាំងពីច្រើនទសវត្សរ៍កន្លងមកហើយ។ ការពន្យល់សមហេតុសមផលតែមួយគត់សម្រាប់ការដកខ្លួនយ៉ាងអាក្រក់និងគ្មានការរំពឹងទុក ចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីមួយនេះ គឺជារឿងជាក់ស្ដែងដែលថាយោធា និង/ឬរដ្ឋាភិបាលប្រទេសថៃ មិនធ្លាប់មានចេតនាពិតប្រាកដក្នុងការគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងតាំងពីដើមទី។ សន្តិភាពគឺពិតជាផុយស្រួយនៅក្នុងពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ន ហើយយើងមិនត្រូវបណ្តែតបណ្តោយឱ្យការស្វែងរកសន្តិភាពរបស់យើងប្រព្រឹត្តទៅដោយងងឹតងងុល រហូតដល់មើលរំលងនូវចេតនាវាយប្រហារយ៉ាងគឃ្លើនរបស់ប្រទេសថៃ ដែលចង់ប្រើប្រាស់សង្គ្រាមជាមធ្យោបាយដើម្បីសម្រេចគោលដៅចាំបាច់របស់ខ្លួននោះឡើយ។ — ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥...

ការកើតឡើងនៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅតំបន់ព្រំដែនរវាងយោធាកម្ពុជានិងថៃកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ ក៏ដូចជាព្រឹត្តការណ៍និងការសម្រេចចិត្តគោលនយោបាយរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះនេះ បានជំរុញឱ្យក្រុមយុវជនមានចំណាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំងទៅលើប្រវត្តិសាស្រ្តសង្គ្រាមនិងជម្លោះរបស់ប្រទេសរបស់ពួកគេ បន្ថែមទៅលើការសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាគាំទ្រលើចំណាប់អារម្មណ៍ថ្មីនេះ ជាការបំពេញបន្ថែមទៅលើភារកិច្ចដែលមានស្រាប់របស់មជ្ឈមណ្ឌលក្នុងការដឹកនាំការសិក្សាស្រាវជ្រាវលើប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរក្រហម និងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជា។ កាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៤ សិស្សថ្នាក់ទី ១២ មួយក្រុម ដែលមានសមាជិកចំនួន ១០ នាក់ មកពីវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន កំពង់លាវ ស្ថិតនៅក្រុងព្រៃវែង ខេត្តព្រៃវែង...

អត្ថបទដោយ ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ មានការយល់ច្រឡំជាច្រើនអំពីជម្លោះនាពេលថ្មីៗនេះរវាងប្រទេសថៃ និងប្រទេសកម្ពុជាដែលបានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសទាំងពីរ តំបន់ និងពិភពលោក។ ជម្លោះនេះគឺមិនមែនជារឿងថ្មី មិនសំខាន់ ឬជាបញ្ហាក្នុងតំបន់នោះឡើយ។ ប្រសិនបើជម្លោះនេះមិនត្រូវបានដោះស្រាយឱ្យបានសមស្រប និងឆាប់រហ័សទេនោះ ផលប៉ះពាល់នៃជម្លោះនឹងមានសក្តានុពលរីករាលដាលពេញតំបន់ និងពិភពលោក។ ក្នុងទិដ្ឋភាពជាច្រើន ជម្លោះនេះតំណាងឱ្យដំណាក់កាលបន្តបន្ទាប់នៃមនោសញ្ចេតនាជាតិនិយមរបស់ប្រជាជនថៃ ដែលមានមកតាំងពីរាប់សតវត្សរ៍មកហើយ ដើម្បីទាមទារយកដែនអធិបតេយ្យភាពដែលបានបាត់បង់ទៅលើប្រទេសកម្ពុជា និងដោយសារការគាបសង្កត់របស់អាណានិគមនិយមរបស់លោកខាងលិចដោយអយុត្តិធម៌។មនោសញ្ចេតនាជាតិនិយមរបស់ប្រជាជនថៃនេះមានឫសគល់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានផ្លាស់ប្តូរព្រំដែនរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ។ អស់រយៈពេលជាច្រើនសតវត្សរ៍...