លឿង សាវ៉ាន់៖ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាតូចចិត្តនឹងខ្លួនឯងមិនពេញលក្ខណៈដូចគេ

រូបថតចុងឆ្នាំ១៩៧៧ រូបថតពីសៀវភៅកងពលខ្មែរក្រហម៧០៣(បណ្ណសារមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា)

លឿង សាវ៉ាន់[1] ភេទ​ប្រុស​ អាយុ​៦៧ឆ្នាំ​ មាន​ទី​កន្លែង​កំណើត​នៅ​ភូមិ​ទួល​ ឃុំ​ក្រឡា​ ស្រុក​កំពង់​ទាប​ ខេត្ត​កំពង់​ចាម​។ បច្ចុប្បន្ន​ សាវ៉ាន់ រស់​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ទួល​កណ្ដាល​ ឃុំ​ត្រពាំង​ប្រីយ៍​ ស្រុក​អន្លង់​វែង​ ខេត្ត​ឧត្តរ​មាន​ជ័យ​។ ​

សាវ៉ាន់ បាន​និយាយ​​ថា​៖​ «កាល​ពី​កុមារ​ភាព ​ខ្ញុំ​បាន​រៀន​ត្រឹម​ថ្នាក់​ទី​៩​ពី​សង្គម​​ចាស់​ នៅ​សាលា​បឋម​សិក្សា​ក្រឡា​។ ខ្ញុំគឺ​ជា​កូន​ទោល​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​។ ឪពុក​ម្ដាយ​​របស់​ខ្ញុំ​ប្រកប​មុខ​របរ​ធ្វើ​ស្រែ​ចម្ការ ​ដើម្បី​ផ្គត់​ផ្គង់​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​។ ការ​សិក្សា​រៀន​សូត្រ​របស់​ខ្ញុំ​មានភាព​ល្អ​ប្រសើរ​។ យូរៗ​ម្ដង សាលា​រៀនរៀបចំ​កម្ម​វិធី​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​សិក្សា​នៅ​តាម​ព្រៃ​។ ​សិស្ស​មក​ពី​សាលា​ផ្សេងៗ​ ក៏​ចូល​រួម​ជា​មួយ​គ្នា​ដែរ​។​

ខ្ញុំ​រៀន​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧០​ ​ដោយ​សារ​មាន​រដ្ឋ​ប្រហារ​។ បន្ទាប់​មក ​ខ្ញុំ​រស់​នៅ​ជា​មួយ​​ឪពុក​ម្ដាយ។​ ​រយៈ​ពេល​ប្រហែល​១​ឆ្នាំ​ក្រោយមក កង​ទ័ព​ លន់ នល់ ក៏​បាន​ចូល​មកកៀរ​ប្រជាជន​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​។ ចំណែក​ឯ​ កម្លាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​ចូលមក​​ក្នុង​ភូមិ​ នៅ​ពេល​យប់​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ចូល​មក​ឃោសនា និង​ប្រមូល​​​កម្លាំង​ប្រជាជន​ដើម្បី​ចូលបម្រើ​​កង​ទ័ព​វាយ​ដណ្ដើម​អំណាច​ពី​ លន់  នល់​។ នៅក្នុង​​​ឆ្នាំ​១៩៧៤​ ខ្ញុំ​​ក៏​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ចូល​ធ្វើ​ជា​កង​ទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហម​ ក្នុងវ័យ​១៧ឆ្នាំ​។ ខ្ញុំ​ចូល​ធ្វើ​ទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហម​ ជាមួយ​​អ្នក​ភូមិ​ និង​មិត្ត​ភក្កិ​​ជា​ច្រើន​ទៀត។​ ​​ដំបូងឡើយ​ ខ្មែរ​ក្រហម​បានចែក​​កាំ​ភ្លើងឲ្យក្រុម​​​ខ្ញុំ​ម្នាក់​មួយ​ដើម​ និង​​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​រៀន​អំពី​របៀប​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នៅ​ក្នុង​សមរភូមិ​។​ នៅពេលនោះ ​កង​ទ័ព​មិន​មាន​អាហារ​​គ្រប់​គ្រាន់​នោះ​ទេ​។ យើង​បេះ​​ផ្លែ​ចេក និង​​ឈូស​ដាក់​លាយ​ជា​មួយ​អង្ករ ដើម្បី​​ដាំ​​ធ្វើ​ជា​បាយ​សម្រាប់​ហូប​ជា​ប្រចាំ​។ យើង​នាំ​គ្នា​ហៅ​ថា​ជា​អង្ករ​ចេក​។ ចំណែក​ឯ​ម្ហូប​ ថ្ងៃ​ខ្វះ យើង​បានហូប​​ត្រី​ងៀត​ ឯ​ថ្ងៃ​ខ្លះ​ទៀត​បាន​ស្ងោរ​ក្បាល​ត្រី​ឆ្ដោរ​ជា​ដើម​។ ក្រោយ​មក​​ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ចេញ​ទៅ​ដឹក​ជញ្ជូន​បាយ​​ឲ្យ​កង​ទ័ព​វាយ​នៅ​សមរភូមិមុខ​។ ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​បាយ​ ពិត​ជា​មាន​ការ​ប្រថុយ​ប្រថាន​ជា​ខ្លាំង​ ពី​ព្រោះ​យើង​​ត្រូវ​​​ចូល​ទៅ​ដល់​ខ្សែ​ត្រៀម​មុខ ដើម្បី​​ផ្ដល់​អាហារ​ដល់​កង​ទ័ព​ នៅត្រង់​ម្ដុំ​ទំនប់កប់​ស្រូវ​។ ថ្ងៃ​ខ្លះ​ អ្នក​រួម​ក្រុម​ត្រូវ​របួស ខណៈដែលកងទ័ព​​​ ​ លន់ នល់​ វាយ​ប្រហារ​មក​លើ​កង​ទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហម​​។ ក្រៅ​ពី​ដឹក​ជញ្ជូន​បាយ​ ខ្ញុំ​មាន​ភារកិច្ច​​​សែង​អ្នក​របួស​ និង​អ្នក​ស្លាប់​នៅ​សមរភូមិ​មក​ខាង​ក្រោយ​វិញ​ដែរ​។

នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ កង​ទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហម​​វាយ​ដណ្ដើម​បាន​ទី​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ​។ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ចូល​ទៅ​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ មួយថ្ងៃ​បន្ទាប់​ពី​​ជ័យ​ជម្នះ​​​។ ពេល​នោះ​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ទិដ្ឋ​ភាព​ការ​ជម្លៀស​ប្រជាជន​ចេញ​ពី​ភ្នំ​ពេញ​យ៉ាង​ច្រើន​កុះ​ករ​។ ប្រ​ជា​ជន​បាន​ដើរ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​ចេញ​ពី​ភ្នំ​ពេញ​ដោយ​ទឹក​មុខ​ក្រៀម​ក្រំ​។ អ្នកខ្លះ​​មាន​កូន​តូចៗ​ និង​សម្ភារ​ប្រើ​ប្រាស់​មួយ​ចំនួន​នៅ​តាម​ខ្លួន​។ អ្នក​មាន​ជីវភាព​ធូរ​ធារ​ប្រមូល​យក​លុយ​ទៅ​តាម​ទាំង​បេៗ​។ ​អ្នក​ខ្លះ​ទៀត​ក៏​យក​ម៉ូតូ​ និង​ឡាន​ជិះ​​ពាស​ពេញ​ផ្លូវ​។ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ទាំង​អស់​នោះ​មិន​អាច​យក​របស់​មាន​តម្លៃ​ទៅ​ជា​មួយ​នោះ​ទេ។ ​កង​កម្លាំង​ចាំ​ស្ទាក់ដក​​យក​ម៉ូតូ​ និងយក​ឡាន​ទុក​វិញ​ទាំង​អស់ នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ផ្លូវ​។ បន្ទាប់​ពី​ទទួល​ជ័យ​ជម្នះ​ ខ្ញុំ​ក៏​មិន​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​លេង​ផ្ទះ​ទេ​។ ​អង្គ​ការ​បានប្រាប់​​ថា​៖ «កុំ​ទាន់​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​អី! ​ចាំ​ពេល​មាន​ឱកាស! ​អង្គ​ការ​នឹង​ដឹក​យក​ទៅ​លេង​ភូមិ​កំណើត​»។ រហូត​ដល់​ខែ​ធ្នូ​ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥​ អង្គ​ភាព​របស់​ខ្ញុំ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​ខេត្ត​រតនគិរី​។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​មិន​បាន​ទៅ​ដល់​ខេត្ត​រតន​គិរី​​ទេ​ ដោយសារ​ខ្ញុំ​​​ឈប់​នៅ​ទី​ស្នាក់​ការ​ក្នុង​ខេត្ត​ក្រចេះ​។ ការ​ងារ​ដែល​ខ្ញុំ​ធ្វើ​នៅ​ក្រចេះ​ គឺ​ការ​នេសាទ​ត្រី​ ដើម្បី​ផ្គត់​ផ្គង់​កង​ទ័ព​។ នៅ​ជំនាន់​នោះ​សម្បូរ​ត្រី​ណាស់​។ ខ្ញុំ​មិន​ពិបាក​រក​នោះ​ទេ​។ ពេល​រក​ត្រី​បាន​ ខ្ញុំ​បញ្ជូន​ត្រី​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុម​មីងៗ​សម្រាប់​ធ្វើ​ត្រី​ងៀត​ ក្រហុក​ និងត្រី​ប្រៃ​ជា​ដើម​។​​ នៅក្នុង​​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ​​សហករណ៍​ទាំង​អស់ ត្រូវ​បាន​រំសាយ ​ដោយ​សារ​តែ​កង​កម្លាំង​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​វៀត​ណាម​បាន​ចូល​មក​រំដោះ​។ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​រត់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ជា​មួយ​កង​ទ័ព​ដទៃ​ទៀត​។ នៅ​ពេល​នោះ​ កង​កម្លាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​បែក​បាក់​ និង​ដាច់​ខ្សែ​រយៈ​គ្នា​អស់​ ។​ យើង​រស់​តាម​ក្រុមៗ​។ ការ​រស់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​មិន​មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​នោះ​ទេ​។ ការ​ហូប​ចុក​មាន​ការ​ខ្វះ​ខាត​។ យើង​គ្មាន​ពេទ្យ​ព្យាបាលទេ ពេលណា យើងធ្លាក់ខ្លួន​ឈឺ។​ ​កង​ទ័ព​ជួប​ការ​លំបាក​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​។ យើង​នាំ​គ្នា​ហូប​មើម​ក្ដួច ដំឡូង​ និង​ស្លឹក​ឈើ​ជា​អាហារ​។

នៅ​​ដើម​ឆ្នាំ​១៩៨១​ កម្លាំង​យើង​ក៏​បាន​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មួយ​ខ្សែ​រយៈនៅ​លើ​ភ្នំ​ដង​រែក​។ ​យើង​ក៏​បាន​បន្ត​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​លើ​ភ្នំ​ដង​រែក​ដើម្បី​ស្វែង​រក​កម្លាំង​ដែល​នៅ​សេស​សល់​។ ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​អស់​ជា​ច្រើន​ខែ​ទើប​កម្លាំង​ទ័ព​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ដល់​ទន្លេ​ល្ពៅ​ តំបន់​ភ្នំ​១០០១​ ដែល​មាន​ កែវ ពក ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​កម្លាំង​។ សុន សេន​ ​បាន​ទៅ​ឈរ​ជើង​នៅ​ភ្នំ​១០០១ ​មុន​៣​ខែ​ ទើប​កម្លាំង​ កែវ​ ពក​ បាន​ទៅ​ដល់​បន្តៗគ្នា​។ នៅពេលដែលយើង​បាន​​ប្រមូល​កម្លាំង​​ហើយ​ ទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​រៀប​ចំ​កម្លាំង​​ចុះ​ទៅ​​សមរភូមិ​បន្ត​ទៀត​។ បន្ទាប់​មក​ទៀត​ ​ពេង ហេង​ ក៏​បាន​រៀប​ចំ​កម្លាំង​ស៊ើប​ការណ៍​តាម​ផ្លូវ ​ដើម្បី​ទៅ​នាំ​យក​កម្លាំង​ពី​ខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី​មក​កាន់​ភ្នំ​១០០១​។ កង​កម្លាំង​៨០១ជាច្រើន​ បាន​ស្លាប់ នៅ​ពេល​​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​លើ​ភ្នំ​ដង​រែក និង​ការ​ឆ្លងទឹក​​ទន្លេ​។ នៅ​​ឆ្នាំ​១៩៨៤ ខ្ញុំ​បាន​ដើរជាន់មីន​ដាច់​​ជើង​មួយ​ចំហៀងនៅ​ពេល​ធ្វើ​ដំណើរ​ល្បាត​នៅ​ជុំ​វិញ​បន្ទាយ​នៅ​ឯស្រុក​កង​មាស​ ​ខេត្ត​កំពង់​ចាម​។ ខ្ញុំ​មិនត្រូវ​បាន​សែង​ទៅ​ពេទ្យ​​ព្យាបាល​របួស​ជើង​ខ្ញុំ​ភ្លាម​ៗ​នោះ​ទេ​ ពី​ព្រោះ​គ្មាន​កម្លាំង​សែង​ទៅ​ក្រោយ​។ ខ្ញុំ​ត្រូវ​រង់ចាំអស់​រយៈ​ពេល​មួយ​ខែ​ ទើប​មាន​កម្លាំង​មក​សែង​ខ្ញុំ​​ទៅ​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​នៅ​ខាង​ក្រោយ។​ អ្វីៗ​បានជ្រុល​​ហួស​​បាត់​ទៅ​ហើយ។ ​ជើង​របស់​ខ្ញុំ​កាន់​តែ​រលួយ​។ ក្រុម​គ្រូ​ពេទ្យ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​កាត់​ជើង​ខ្ញុំ​ចោល​មួយ​ចំហៀង ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​វា​ក្លាយ​ថែម​ទៀត​។

ចាប់​តាំង​ពី​ខ្ញុំធ្លាក់ខ្លួន​មាន​​ពិការ​ភាព​ ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​តូច​ចិត្ត​នឹង​ខ្លួន​ឯង​មិន​ពេញ​លក្ខណៈ​ដូច​គេ។ ខ្ញុំ​ចង់​ធ្វើ​ការ​ងារ​អ្វី​ក៏​មិន​បាន​។ ខ្ញុំ​នឹកគិតថា៖«​អ្នក​ដទៃ​ធ្វើ​ការ​ងារ​ធំ​ ឬ​បញ្ចេញ​មតិ​អ្វី​គេ​មិន​សូវ​ជា​មើល​ឃើញជនមាន​ពិការភាព​ទេ»​។ ខ្ញុំ​ឈប់​ទៅ​សមរភូមិ​មុខ​ទៀត​ហើយ​។ ខ្ញុំ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​អង្គ​ភាព​ពិការ​រហូត​។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ខ្ញុំ​មាន​ជំងឺ​ប្រចាំ​កាយ​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា​៖ ឈឺ​មុខ​របួស​ ក្រពេះ​ពោះ​វៀន​ និង​លើស​ឈាម​»៕

អត្ថបទដោយ មេក វិន


[1] មេក វិន សម្ភាសន៍ជាមួយ លឿន សាវ៉ាន់ នៅក្នុងភូមិ​ទួលកណ្តាល ឃុំ​ត្រពាំងប្រិយ៍ ស្រុក​អន្លង់វែង នៅក្នុងឆ្នាំ​២០២៤។​

ចែករម្លែកទៅបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម

Solverwp- WordPress Theme and Plugin