មិន សុធី ៖ ដំណើរជីវិតក្នុងរបបខ្មែរក្រហម
មិន សុធី អាយុ ៦៥ឆ្នាំ (ឆ្នាំ២០០២)។ សុធី ជាកូនទី៣ ក្នុងគ្រួសារដែលមានបងប្អូន ៤ នាក់ (ស្រី ៣នាក់)។ សុធី មានឪពុកឈ្មោះ មិន ហៃ និងម្ដាយឈ្មោះ ភន ឡាត។ សុធី មានស្រុកកំណើត និងរស់នៅភូមិព្រែកសំរោង២ ឃុំខ្សាច់អណែ្ដត ស្រុកឆ្លូង ខេត្ដក្រចេះ។[1]
នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម សុធី មានអាយុប្រមាណជាង ៣០ឆ្នាំ ត្រូវបានខ្មែរក្រហមតម្រូវឱ្យរស់នៅសហករណ៍ព្រែកសំរោង។ សុធី និយាយថាចលនាបដិវត្តន៍ខ្មែរក្រហមបានចូលមកតំបន់មួយចំនួនក្នុងស្រុកឆ្លូង តាំងពីចុងឆ្នាំ ១៩៧០ បន្ទាប់ពីឧត្តមសេនីយ៍ លន់ នល់ ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ពីដំណែង។ នៅចុងឆ្នាំ១៩៧០ សុធី បានដឹងថាគណៈឃុំខ្សាច់អណ្តែត មានឈ្មោះ អោម អ៊ុត និងគណៈស្រុកឆ្លូង មានឈ្មោះ អេន ប៉ុន្តែនៅពេលនោះរហូតដល់របបខ្មែរក្រហមត្រូវបានផ្តួលរំលំ គណៈឃុំ និងគណៈស្រុក ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរជាញឹកញាប់។ ចាប់ពីចុងឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ១៩៧២ ចលនាបដិវត្តន៍ខ្មែរក្រហម អនុញ្ញាតឱ្យគ្រួសារសុធី និងប្រជាជនអាចរស់នៅ និងធ្វើការងារតាមគ្រួសាររៀងៗខ្លួន ហើយតាមទីផ្សារមានការលក់ដូរទំនិញ និងចាយលុយកាក់ជាធម្មតា ប៉ុន្តែនៅក្នុងភូមិដ្ឋាន និងនៅតាមព្រៃនានាមានយោធារំដោះ [យោធាខ្មែរក្រហម] និងកងទ័ពវៀតណាមខាងជើង [កងទ័ពវៀតកុង] ចូលមកគ្រប់គ្រង។ កងទ័ពវៀតកុងបានជួយយោធារំដោះដើម្បីធ្វើសង្គ្រាមប្រយុទ្ធជាមួយទាហាន លន់ នល់។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៤ របប លន់ នល់ បានទម្លាក់គ្រាប់បែកមួយថ្ងៃពីរទៅបីដង ហើយគ្រាប់បែកបានបំផ្លាញជញ្ជាំងផ្ទះរបស់គ្រួសារសុធី។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកសំដៅទៅលើកងទ័ពវៀតកុង និងយោធារំដោះ ប៉ុន្តែគ្រាប់បែក និងគ្រាប់កំាភ្លើងបាញ់ចេញពីយន្តហោះបានត្រូវចំប្រជាជនស្លូតត្រង់ដែលបណ្តាលឱ្យស្លាប់ និងរបួស។ នៅពេលមានទូកនេសាទរបស់ប្រជាជនចេញទៅរកត្រីឬធ្វើដំណើរម្តងៗតែងទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ពីការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីយន្តហោះ។ នៅឆ្នាំ១៩៧២ សុធី នៅចាំបានថាគណៈឃុំខ្សាច់អណ្តែត ឈ្មោះ អ៊ុត បានលាឈប់ពីការងារ ដោយសារតែវ័យចាស់ និងគណៈស្រុក ឈ្មោះ អេន ត្រូវបានយោធារំដោះចាប់ខ្លួន ដោយសាររឿងខុសសីលធម៌ ហើយយោធារំដោះបានតែងតាំង ឈ្មោះ ឡូញ ជាគណៈឃុំ និង ឈ្មោះ ហូរ ជាគណៈស្រុកឆ្លូង។ នៅឆ្នាំ១៩៧២ គណៈឃុំ ឈ្មោះ ឡូញ បានចាត់តាំងឱ្យសុធី និងប្រជាជនបង្កបង្កើនផលស្រូវដោយប្រវាស់ដៃ ក្នុងមួយក្រុមមានសមាជិកចាប់ពី១០នាក់ ដល់១៥នាក់ ជួយគ្នាធ្វើស្រែតាមក្រុម ហើយនៅពេលទទួលបានផលស្រូវគណៈឃុំខ្សាច់អណ្តែត ជាអ្នកបែងចែកទៅគ្រួសារនីមួយៗតាមចំនួនសមាជិក។ នៅឆ្នាំ១៩៧២ សុធី បានឮអ្នកស្គាល់គ្នាប្រាប់ថានៅស្រុកឆ្លូងត្រូវបានបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជាប្តូរ ឈ្មោះទៅជា តំបន់២០ ស្ថិតក្រោមភូមិភាគបូព៌ា។ កាលណោះប្រធានតំបន់២០ គ្រប់គ្រងដោយ ឈ្មោះ ហូរ និងលេខាភូមិភាគបូព៌ា ឈ្មោះ សោ ភឹម។
នៅឆ្នាំ១៩៧៥ ពេលដែលរបបខ្មែរក្រហមចូលកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញ សុធី និងសមាជិកក្រុមប្រវាស់ដៃត្រូវបានរំសាយ ហើយអង្គការបានបង្កើតភូមិព្រែកសំរោងទៅជារោងបាយ, សហករណ៍ និងការដ្ឋានការងាររួម។ សុធី បានឃើញប្រជាជនជម្លៀសពីទីក្រុងភ្នំពេញ មករស់នៅក្នុងសហករណ៍។ នៅពេលនោះសុធី បានរង់ចាំមើលផ្លូវបងប្រុស មិន ណេង ដែលរស់នៅភ្នំពេញក្រែងលោ អង្គការជម្លៀសមករស់នៅភូមិសំរោង ប៉ុន្តែមិនឃើញ។ នៅពេលប្រជាជនជម្លៀសថ្មីមកពីភ្នំពេញត្រូវបានខ្មែរក្រហមកំណត់ឱ្យរស់នៅផ្សេងពីប្រជាជនមូលដ្ឋាន ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើការងារនៅការដ្ឋានការងាររួម។ ការងាររបស់សុធី ស្ថិតក្នុងកងចល័ត នារី និងសមាជិក១០នាក់ ត្រូវដកស្ទូងសំណាប ទំហំ១ហិកតា ក្នុង១ថ្ងៃ។ អង្គការបានកំណត់របបអង្ករតិចតួច អ្នកនៅរោងបាយបានរៀបចំបបរឱ្យកងចល័តនារីហូប ហើយបបរមួយខ្ទះត្នោត មានតែអង្ករ៧កំប៉ុង។
សុធី បានដឹងថាកម្លាំងពលកម្មនៅសហករណ៍សំរោង ត្រូវបានបែងចែកជាបីគឺ៖ កម្លាំងទី១ ជាកងភ្ជួររាស់ និងដកស្ទូង ជាកងចល័តបុរសនារី អាយុចន្លោះពី២០ ដល់៤០ឆ្នាំ, កម្លាំងទី២ ជាកងសិប្បកម្ម និងត្បាញរវៃអំបោះ ជាប្រជាជនមានអាយុចាប់ពី ៥០ឆ្នាំ, កម្លាំងទី៣ ជាអ្នកមើលថែទាំក្មេងក្នុងកងកុមារ ជាមនុស្សចាស់មានអាយុចាប់ពី ៦០ឆ្នាំ ឡើងទៅ។ នៅសហករណ៍សំរោង សុធី ធ្លាប់ឃើញអង្គការនាំគ្រួសារអតីតមន្រ្តីរាជការរបប លន់ នល់ ទៅសម្លាប់នៅមន្ទីរសន្តិសុខឆ្លូង ដោយចោទប្រកាន់ថាក្បត់។ ប្រធានមន្ទីរសន្តិសុខឆ្លូង មាន ឈ្មោះព្រីង ហើយប្រធានមន្ទីរសន្តិសុខ បានចាប់ប្រជាជនចំនួន ៣នាក់ ទៅឃុំនៅមន្ទីរសន្តិសុខ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៨ ប្រធានសហករណ៍សំរោង ឈ្មោះ តាវ៉ន បានផ្លាស់ប្តូរការងារសុធី ពីកងចល័តនារីឱ្យទៅធ្វើជាចុងភៅនៅកោះតាស៊ុយ។ ការងារសុធី និងចុងភៅ៣នាក់ ត្រូវចម្អិនអាហារសម្រាប់កងចល័តកម្លាំងទី១ ប្រមាណ៤០នាក់។ ការងារសុធី និងចុងភៅរោងបាយ ត្រូវស្វែងរកបន្លែ និងត្រី ដោយខ្លួនឯង ប៉ុន្តែជាសំណាងល្អនៅលើកោះតាស៊ុយសម្បូរត្រី និងបន្លែ ដែលពួកគាត់ងាយស្រួសស្វែងរកដើម្បីយកមកចម្អិន។ ការងារសុធី និងចុងភៅ ត្រូវធ្វើយ៉ាងណាចម្អិនម្ហូបឱ្យបានពីរពេលក្នុង១ថ្ងៃ គឺថ្ងៃត្រង់ និងល្ងាច ឱ្យទាន់ម៉ោងសម្រាប់កងចល័តកម្លាំងទី១ ចំនួន៤០នាក់ ហូប។ កងចល័តកម្លាំងទី១ គ្រប់គ្រងដោយ ឈ្មោះតាវឿន (ស្លាប់) ធ្វើការងារ ដក ស្ទូងសំណាប, ភ្ជួររាល់ដីស្រែ និងជីកទំនប់ជាដើម ហើយកងចល័តប្រុសស្រី ម្នាក់ៗ ទទួលបានរបបអង្ករ ១កំប៉ុង ក្នុង១ថ្ងៃ។ នៅឆ្នាំដដែល នៅកោះតាស៊ុយ មានយោធាមជ្ឈិមមកផ្សព្វផ្សាយថាលេខាភូមិភាគបូព៌ា ឈ្មោះ សោ ភឹម បានក្បត់អង្គការ។ នៅពេលនោះកម្មាភិបាលនៅកោះតាស៊ុយជាច្រើននាក់ និងចុងភៅនៅរោងបាយម្នាក់ ត្រូវបានយោធាមជ្ឈិមនាំយកទៅសម្លាប់ដោយចោទប្រកាន់ថាជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង សោ ភឹម។ ចំណែកប្រជាជននៅកោះតាស៊ុយ, ភូមិថ្មី, ភូមិដងក្តោង និងភូមិហាន់ជ័យ ត្រូវខ្មែរក្រហម ជម្លៀសឱ្យទៅរស់នៅក្នុងវត្តព្រែកសំរោង ដើម្បីជម្លៀសបន្តតាមកាណូតទៅតំបន់ផ្សេងៗ។
នៅចុងឆ្នាំ១៩៧៨ សុធី ត្រូវបានអង្គការជម្លៀសពីកោះតាស៊ុយ ឱ្យទៅរស់នៅតំបន់តំបែរ ខេត្តកំពង់ចាម (បច្ចុប្បន្នខេត្តត្បូងឃ្មុំ)។ សុធី បានទៅរស់នៅវត្តតំបែរមួយរយៈ ក៏របបខ្មែរក្រហមត្រូវបានផ្តួលរំលំនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ទើប សុធី ត្រឡប់មករស់នៅខេត្តក្រចេះវិញ។ នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមក្រៅពីបាត់ដំណឹង បងប្រុស ឈ្មោះ មិន ណេង សុធី ក៏បានបាត់ដំណឹងប្អូនពៅម្នាក់ទៀត ឈ្មោះ មិន គឹមអេង ដែលប្រកបរបរជាអ្នកលក់ដូរ នៅក្រុងភ្នំពេញ ដែលត្រូវបានខ្មែរក្រហមជម្លៀសទៅកាន់ខេត្តបាត់ដំបង។ ការរស់ឆ្លងកាត់របបខ្មែរក្រហម សុធី ថ្លែងថាហាក់ដូចជាជីវិតមួយដែលបានរស់ឆ្លងកាត់របបសាហាវឃោរឃៅ ព្រោះនាំមនុស្សទៅសម្លាប់ស្រស់ៗ គ្មានការកាត់ទោស។ ប្រជាជនខិតខំធ្វើការមិនថាយប់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែអង្គការនៅតែសម្លាប់។ សុធី ធ្លាប់និយាយរឿងរ៉ាវកាលពីអតីតកាលប្រាប់ដល់ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយដឹងពីទុក្ខលំបាកដែលខ្លួនបានឆ្លងកាត់ និងបាននិយាយថាក្មេងៗជំនាន់ក្រោយមានសំណាងដែលរស់នៅក្នុងរបបដែលមានសុខសន្តិភាព៕
[1] ឯកសារ KRI0046 បទសម្ភាសន៍របស់ រ៉ា ឆៃរ៉ាន់ ជាមួយ ឈ្មោះ មិន សុធី អាយុ៦៥ឆ្នាំរស់នៅភូមិព្រែកសំរោង២ ឃុំខ្សាច់អណែ្ដត ស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះ។
សារី សយ ហៅ រស់ សយ៖ អនុសេនាធំកងកាំភ្លើងធំ អង្គភាព៨០៣
សាន់ ថា អតីតកងទ័ពខ្មែរក្រហម នៅការដ្ឋានសាងសង់ព្រលានយន្តហោះកំពង់ឆ្នាំង
ភួង ស្រឿន រំឭកពីបទពិសោធន៍លើកទំនប់កែប្រែក្នុងរបបខ្មែរក្រហម
About The Author
