សុខ អឿន៖ “គិតមើលទៅមិនរស់ទេ”
(កណ្ដាល)៖ សុខ អឿន ភេទស្រី មានអាយុ ៦៨ឆ្នាំ ជាកសិកររស់នៅ និងមានភូមិកំណើតនៅភូមិត្រពាំងរការ ឃុំក្រាំងម្កាក់ ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្ដាល។ អឿន មានបងប្អូនចំនួនប្រាំពីរនាក់ ក្នុងនោះម្នាក់ស្លាប់។ នៅពេលរំឭកពីរបបខ្មែរក្រហម អឿន បាននិយាយថា “ងាប់ក៏ងាប់ទៅ មិនស្ដាយទេ នៅរបបខ្មែរក្រហម”។ កាលពីកុមារភាព អឿន បានឈប់រៀនត្រឹមថ្នាក់ទី១១។ នៅរបប លន់...
អ៊ែល ហាន៖ ពិបាកនៅពេលបែករបប
(កណ្ដាល)៖ អ៊ែល ហាន ភេទស្រី មានអាយុ ៦៧ឆ្នាំ រស់នៅភូមិស្រែខ្សាច់ ឃុំក្រាំងម្កាក់ ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្ដាល។ ហាន មានបងប្អូនចំនួនដប់បីនាក់ (បច្ចុប្បន្ននៅរស់រានមានជីវិត ចំនួនប្រាំបួននាក់)។ នៅពេលរំឭកពីរបបខ្មែរក្រហម ហាន និយាយថា “វាអត់ពិបាកទេ រឿងខ្ញុំនៅក្នុងអាពតហ្នឹង តែមកពិបាកត្រឹមបែក[ឆ្នាំ១៩៧៩]”។ នៅរបបសង្គមរាស្ត្រនិយម ហាន បានឈប់រៀនត្រឹមថ្នាក់ទី១២។ នៅឆ្នាំ១៩៧០ នៅពេលយប់...
សុខ ថាច៖ ម្ដាយសុខចិត្តស្លាប់ដើម្បីកូន
(កណ្ដាល)៖ សុខ ថាច ភេទស្រី មានអាយុ ៥៧ឆ្នាំ រស់នៅ និងមានទីកន្លែងកំណើតនៅភូមិត្រពាំងរកា ឃុំក្រាំងម្កាក់ ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្ដាល។ ថាច មានឪពុកឈ្មោះ ខាន់ សុខ, ម្ដាយឈ្មោះ ម៉ៅ ជា និងមានបងប្អូនចំនួនប្រាំពីរនាក់ ក្នុងនោះប្អូនប្រុសរបស់គាត់ម្នាក់ បានស្លាប់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ នៅរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ គ្រួសាររបស់ថាច បានទៅសុំផ្ទះគេស្នាក់អាស្រ័យនៅភូមិកំបូល (ជាប់ថ្នល់ជាតិលេខ៤)...
“គ្មានស្គាល់ជាតិសាប៊ូទេ”
(កណ្ដាល)៖ សុខ ចាប ភេទស្រី មានអាយុ ៧១ឆ្នាំ រស់នៅភូមិត្រពាំងរកា ឃុំក្រាំងម្កាក់ ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្ដាល។ ចាប មានឪពុកឈ្មោះ សុខ, ម្ដាយឈ្មោះ ជា និងមានបងប្អូនចំនួនប្រាំពីរនាក់ ក្នុងនោះប្អូនម្នាក់ស្លាប់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ កាលពីកុមារភាព ចាប បានចូលរៀននៅសាលាវត្តអង្គ និងឈប់រៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៣ ដោយសារគាត់ត្រូវមកជួយមើលថែប្អូន និងរែកទឹកត្នោតឲ្យម្ដាយ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៥ ចាប...
ឡុង ផង់៖ “លួចកុំឲ្យមានគ្នា”
(កណ្ដាល)៖ ឡុង ផង់ ភេទប្រុស មានអាយុ ៧០ឆ្នាំ រស់នៅ និងមានភូមិកំណើត នៅភូមិត្រពាំងជ្រៅ ឃុំក្រាំងម្កាក់ ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្ដាល។ ផង់ មានឪពុកឈ្មោះ នាវ, ម្ដាយឈ្មោះ សុំ និងមានបងប្អូនចំនួនបួននាក់។ កាលពីកុមារភាព ផង់ ដែលមានអាយុ ៦ឆ្នាំ បានចូលរៀននៅសាលាវត្តអង្គ។ ក្រោយមក ផង់...
ស្អប់នរណា សម្លាប់អ្នកនោះ
(កណ្ដាល)៖ រ៉ិត អប់ អាយុ៦៦ឆ្នាំ រស់នៅភូមិក្ដីកណ្ដាល សង្កាត់សារិកាកែវ ក្រុងអរិយក្សត្រ ខេត្តកណ្ដាល។ បច្ចុប្បន្នអប់មានបញ្ហាសន្លាក់ដៃ-ជើង។ អប់ បានចែករំលែកសាច់រឿងរ៉ាវដែលគាត់ធ្លាប់បានឆ្លងកាត់តាំងពីរបប លន់ នល់ និងរបបខ្មែរក្រហម ប្រាប់មកកាន់អ្នកស្ម័គ្រចិត្តដូចខាងក្រោម៖ នៅឆ្នាំ១៩៧០ មានព្រឹត្តការណ៍រដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្ដេចព្រះ នរោត្ដម សីហនុ។ រួមជាមួយគ្នានោះមានការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីសំណាក់កងទ័ពសត្រូវ។ ភាពអសន្តិសុខនៅក្នុងប្រទេសកាន់តែខ្លាំងក្លា ប្រជាជនជាច្រើនគ្រួសារបានភៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះ ហើយប្រជាជនមួយចំនួនបាននាំសមាជិកគ្រួសារចូលពួននៅក្នុងរណ្ដៅត្រង់សេ។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកបានបណ្ដាលឱ្យខូចខាតផ្ទះសំបែង និងទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងៗស្ទើរតែទាំងស្រុង។...
ខ្មែរក្រហមរៀបគម្រោងសម្លាប់ទាំងភូមិ
(កណ្ដាល)៖ យ៉ន សៀប អាយុ៧៤ឆ្នាំ រស់នៅភូមិក្ដីកណ្ដាល ឃុំសារិកាកែវ សង្កាត់អរិយក្សត្រ ខេត្តកណ្ដាល។ សៀប បានចែករំលែករឿងរ៉ាវជីវិតធ្លាប់ឆ្លងកាត់សម័យខ្មែរក្រហម។ នៅឆ្នាំ១៩៧០ សៀប បានរត់គេចគ្រាប់បែករហូតទៅដល់កណ្តាលកោះវត្តស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ នៅពេលខ្មែរក្រហមវាយគ្រប់គ្រងបានទីក្រុងភ្នំពេញ សៀប ត្រូវបានអង្គការជម្លៀសទៅនៅព្រែកដំឡូង និងខ្លះទៀតទៅនៅភូមិចិន។ ក្រោយមក សៀប បានត្រឡប់មកភូមិកំណើតវិញ។ បន្ទាប់ពីទៅដល់ស្រុកកំណើតវិញ សៀប មិនបានត្រូវជម្លៀសទៅតំបន់ណាទៀតទេ។...
ជីវិតរស់នៅត្រូវគេចគ្រាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ
(កណ្ដាល)៖ នង ថុង អាយុ៦០ឆ្នាំ មានទីកន្លែងកំណើតនៅស្រុកល្វាឯម និងបច្ចុប្បន្នរស់នៅភូមិក្ដីកណ្ដាល សង្កាត់សារិកាកែវ ក្រុងអរិយក្សត្រ ខេត្តកណ្ដាល។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ ខ្មែរក្រហមចាប់ផ្ដើមមានអំណាចអាចគ្រប់គ្រងនៅក្នុងភូមិដែល ថុង រស់នៅ។ នៅពេលនោះបងប្រុសរបស់ថុង ត្រូវបានខ្មែរក្រហមចាប់ខ្លួន និងចាត់តាំងឱ្យធ្វើជាយោធា។ ចំណែកឯ ថុង និងសមាជិកគ្រួសារផ្សេងទៀត គឺរស់នៅក្នុងភូមិស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទាហាន លន់ នល់។ ក្រោយមកស្ថានភាពនៅក្នុងតំបន់ចាប់ផ្ដើមមានភាពវឹកវរកាន់តែខ្លាំង មានការបាញ់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងយោធាខ្មែរក្រហម និងទាហាន...
មើលថែប្អូនតូចបណ្តើរ និងរៀនសូត្របណ្តើរ
(កណ្ដាល)៖ អ៊ុក ឡា អាយុ៦៥ឆ្នាំ បច្ចុប្បន្នរស់នៅភូមិអង្គរជ័យ ឃុំបន្ទាយដែក ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ នៅក្នុងដំណាក់កាលនៃរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ឡា ស្ថិតក្នុងវ័យកុមារភាពនៅឡើយ។ ក្នុងសម័យសង្គ្រាមស៊ីវិលនោះ ឡា រស់នៅក្នុងខេត្តព្រៃវែង ជាមួយក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់។ ម្តាយរបស់ ឡា មានមុខរបរជាគ្រូពេទ្យ ត្រូវចំណាយពេលពិនិត្យព្យាបាលអ្នកជំងឺដទៃ ធ្វើឱ្យខកខានមិនមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការមើលថែទាំកូនៗឡើយ។ នៅអំឡុងពេលនោះ ឡា មិនទទួលបានភាពកក់ក្តៅនិងការថែទាំពីឪពុកម្ដាយ ហើយគាត់ត្រូវទទួលរ៉ាប់រងលើការមើលថែទាំប្អូនតូចៗទៀតផង។ ចំពោះការសិក្សា...
ការទម្លាក់គ្រាប់បែកនោះមានគ្រប់រូបភាព
(កណ្ដាល)៖ ហ៊ឹម គួយ មានអាយុ៦៣ឆ្នាំ មានទីលំនៅបច្ចុប្បន្ននៅភូមិអង្គរជ័យ ឃុំបន្ទាយដែក ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ គួយ ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារបានរស់នៅក្នុងឃុំព្រែកស្នៀត ស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង។ នាពេលនោះ ស្ថានភាពនៅក្នុងប្រទេសមានភាពចលាចល។ នៅក្នុងឃុំព្រែកស្នៀតដែលជាកន្លែងរស់នៅ បានរងគ្រោះដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់បែកយ៉ាងខ្លាំង។ គួយ បាននិយាយថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកនោះមានគ្រប់រូបភាព ទាំងគ្រាប់ផ្លោង គ្រាប់បែក និងគ្រាប់កាំភ្លើង រួមទាំងមានសំឡេងលាន់ឮគ្រប់ទិសទី។ ស្ថានភាពដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ...
ខ្ញុំត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យទៅសែងសាកសព និងយោធារងរបួស
(កណ្ដាល)៖ សោម ថា មានអាយុ៧០ឆ្នាំ រស់នៅភូមិកណ្តាលលើ ឃុំបន្ទាយដែក ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ បច្ចុប្បន្ន ថា មានជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងលើសឈាម។ សោម ថា បានចែករំលែកសាច់រឿងដែលគាត់ធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ពីរបបខ្មែរក្រហមទៅកាន់អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត របស់អង្គការមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ដូចខាងក្រោម៖ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧២ ថា ត្រូវបានខ្មែរក្រហមជម្លៀសចេញពីភូមិកំណើត ទៅស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាល ដើម្បីធ្វើជាយុវជនខ្មែរក្រហម។ ខ្មែរក្រហមតម្រូវឱ្យ ថា...