តើលក្ខខណ្ឌ “សាមញ្ញ” ទាំងបីមកពីក្រសួងការបរទេសប្រទេសថៃពិតជា“សាមញ្ញ”ដូចដែលប្រទេសថៃគិតមែនដែរឬទេ? ទស្សនៈពីជនជាតិថៃ ម៉ារ៉ាត វង្សវីឡៃ លក្ខខណ្ឌគឺវាសាមញ្ញណាស់។ តើអញ្ចឹងមែនទេ? នេះគឺជាអ្វីដែលប្រទេសកម្ពុជាត្រូវតែធ្វើ ហើយបន្ទាប់មកសង្គ្រាមនឹងត្រូវបានបញ្ចប់។ មិនចាំបាច់រក្សាមុខមាត់ទេ ពីព្រោះប្រទេសកម្ពុជាគ្មានមុខមាត់អ្វីទៀតនោះទេ។ ការឆ្លើយតបពី លោក ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា សំណើរបស់ប្រទេសថៃដែលលើកឡើងថាសាមញ្ញ បានរំឭកខ្ញុំអំពីសំណើដ៏សាមញ្ញមួយផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣៨។ ជាថ្នូរនឹងការដោះដូរយកសន្តិភាពនាពេលនោះ ប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគីបានប្រគល់តំបន់ព្រំដែនមួយដែលខ្លួនគ្រប់គ្រង និងសម្បូរទៅដោយប្រជាជនអាល្លឺម៉ង់រស់នៅតំបន់ស៊ុយដែតតង់ឡង់ ទៅឱ្យណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់។ វាដូចនឹងសំណើស្វែងរកសន្តិភាពរបស់ប្រទេសថៃក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នដែរ។ សំណើនេះត្រូវបានលើកឡើងថាមានភាពចាំបាច់និងសមស្របមួយ...

A Thai view from Amarat Wongvilai: It’s quite simple, isn’t it? This is something Cambodia needs to take action on and then it will end....

កាលពីក្មេង ង៉ាន់ ឈប់រៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៧ ដោយសារតែឪពុកស្លាប់។ បន្ទាប់ពីឈប់រៀន ង៉ាន់ បានរៀបការជាមួយឈ្មោះ ទុំ ថាញ់ និងបានបែកគ្នានៅឆ្នាំ១៩៧៥។ នៅក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ង៉ាន់ មានកូន៣នាក់(ស្រីម្នាក់) ក្នុងនោះមានបាត់បង់ជីវិតចំនួន២នាក់ដោយសារហូបមិនគ្រប់គ្រាន់ ហើយមានជំងឺគ្មានថ្នាំព្យាបាល នៅស្រុកព្រៃកប្បាស។ ចំពោះ ង៉ាន់ ការលំបាករបស់គាត់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមគឺធ្វើការងារធ្ងន់ៗ, ហូបអាហារមិនបានគ្រប់គ្រាន់ និងឈឺគ្មានថ្នាំព្យាបាល។ (តាកែវ) តុប ង៉ាន់ ភេទស្រី...

ប្រហែលជាគ្មានពេលវេលាណាដែលគ្រោះថ្នាក់ លំបាក និងពោរពេញទៅដោយសម្ពាធ ហើយនិងភាពតានតឹង នៅអំឡុងពេលសមរភូមិប្រយុទ្ធ នាពេលយប់ងងឹតដែលឈានចូលមកដល់នោះទេ។ ទោះបីជាតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មានអាកាសធាតុក្ដៅយ៉ាងណាក៏ដោយ នារដូវខ្យល់ធ្លាក់ពីខាងជើងនេះយើងមានអាកាសធាតុត្រជាក់ខុសពីធម្មតាដែលគ្របដណ្តប់ជុំវិញតំបន់ព្រៃក្រាស់ ហើយគឺគ្មានទីកន្លែងណាដែលមានអារម្មណ៍ត្រជាក់ស្រឹបជាងនៅសមរភូមិជួរមុខនៃជម្លោះរវាងប្រទេសកម្ពុជាជាមួយប្រទេសថៃនោះឡើយ។ វីរកងទ័ពកម្ពុជា បានដើរល្បាត និងឃ្លាំមើលនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ក្នុងការស្វែងរកសកម្មភាព ឬចលនាណាមួយ ដែលចង្អុលបង្ហាញអំពីការវាយប្រហារដែលខិតជិតមកដល់។ ក្នុងករណីនេះ វីរកងទ័ពកម្ពុជាមិនត្រឹមតែសង្កេតមើលសកម្មភាពទាំងនោះដោយភាពស្ងៀមស្ងាត់តែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវីរកងទ័ពកម្ពុជាថែមទាំងធ្វើប្រតិបត្តិការយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការប្រយុទ្ធយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំ កាំភ្លើងយន្តធុនធ្ងន់ និងអាវុធផ្សេងទៀត ដើម្បីទប់ទល់នឹងយោធាថៃ ដែលព្យាយាមវាយដណ្តើមកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជា និងបំផ្លាញសមត្ថភាពក្នុងការការពារខ្លួនរបស់វីរកងទ័ពកម្ពុជានៅតាមតំបន់ទាំងនោះ។...

នេះគឺជាស្ថានភាពដ៏សោកសៅមួយដែលបានបន្ថែមកាន់តែខ្លាំងឡើង និងរីករាលដាលទៅលើឫសគល់​ចម្បងដែលប្រទេសថៃកំពុងស្វែងរកការសម្លុតប្រទេសកម្ពុជា ឱ្យទទួលយកការទាមទារដោយគ្មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់របស់ប្រទេសថៃ មកលើដែនអធិបតេយ្យភាពប្រទេសកម្ពុជា​ គឺជាការទាមទារដែលរឹង​ទទឹងប្រឆាំងទៅនឹងទស្សនអន្តរជាតិលើបញ្ហាដែនអធិបតេយ្យភាព រួមទាំងសាលដីការបស់តុលាការ​យុត្តិធម៌អន្តរជាតិ​។ នេះគឺជាព័ត៌មានវិជ្ជមានមួយដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចូលធ្វើជាអ្នក​សម្របសម្រួល និងត្រូវបានគេអះអាងថាបានបញ្ចុះបញ្ចូលប្រទេសថៃឱ្យបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធ ប៉ុន្តែវាគឺជា​រឿង​គួរឱ្យកត់សម្គាល់ថា បន្ទាប់ពីការសន្ទនាសម្របសម្រួលតាមទូរសព្ទរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក អានុទីន ឆានវីរគុល នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ បានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានថា បទឈប់បាញ់នឹងកើតឡើង លុះត្រាណាតែ៖ «កម្ពុជាត្រូវបញ្ឈប់ការបាញ់ប្រហារ ដកកងទ័ពរបស់ខ្លួនចេញ និងដោះមីនទាំងអស់​ដែល​ខ្លួនបានដាក់»។ វាហាក់ដូចជាគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍...

បូ អេង មានអាយុ ៧៩ឆ្នាំ ជាអ្នករស់រានមានជីវិតពីរបបកម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យបានរៀបរាប់ពីខ្សែជីវិត និងបទពិសោធន៍កាលពីក្នុងរបបខ្មែរក្រហមដូចទៅ៖ «ខ្ញុំឈ្មោះ បូ អេង កើតនៅឆ្នាំ១៩៤៥ មានស្រុកកំណើត និងបច្ចុប្បន្នរស់នៅភូមិឆ្អឹងពស់ ឃុំពានរោង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ខេត្តព្រៃវែង។ ខ្ញុំមានឪពុកឈ្មោះ បូ ហើយខ្ញុំមានបងប្អូនបង្កើតចំនួន ៥នាក់ និងប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំមានឈ្មោះ ជុំ អេន ។ កាលពីកុមារភាពខ្ញុំរៀនសូត្របានត្រឹមថ្នាក់ទី៩ ខ្ញុំឈប់រៀននៅពេលមានរដ្ឋប្រហារទម្លាក់...

(ខេត្តស្វាយរៀង) ទី ហួន ហៅ ហ៊ាន មានអាយុ៦៧ឆ្នាំ ជាអ្នករស់រានមានជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហមដែលមានស្រុកកំណើត និងបច្ចុប្បន្នរស់នៅភូមិធ្លក ឃុំធ្លក ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង។ ហួន គឺជាកូនទី៣ ក្នុងគ្រួសារដែលមានបងប្អូនសរុបចំនួន ១១នាក់ (ស្រី ៤នាក់)។ ក្នុងរបប លន់ នល់ នៅពេលនោះ ហួន ស្ថិតក្នុងវ័យកុមារបានឆ្លងកាត់នូវការលំបាកជាច្រើន ដោយសារតែប្រទេសជាតិបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រា​ម​ស៊ីវិលរវាងទាហានរបប លន់...

កិច្ចសម្ភាសន៍រវាងសារព័តមាន គិរីផូស និងលោក ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា សំណួរ៖ (ប្រាក់ ចាន់ថុល/គិរីផូស) តើការប្រយុទ្ធគ្នាតាមព្រំដែនកម្ពុជានិងថៃ កើតឡើងសាជាថ្មីនៅពេលនេះ មានគ្រោះថ្នាក់កម្រិតណា បើប្រៀបធៀបទៅនឹងជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរកាលពីខែកក្កដា កន្លងមក? ចម្លើយ៖ (ឆាំង យុ/មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា) ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន វាមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ ហើយប្រហែលជាប្រទេសថៃមានគ្រោះថ្នាក់ច្រើនជាងប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះកងទ័ពដែលសម្ដែងនូវភាពអួតក្អេងក្អាងហួសហេតុដូចមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់យោធាថៃបច្ចុប្បន្ន តាមប្រវត្តិ​​​​  សាស្ត្រគឺតែងតែនាំទៅរកការបរាជ័យ។ ជម្លោះនេះគឺមិនមែនជាជម្លោះរវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះទេ...

(កំពត)៖ វិត សាមិត្ត ភេទស្រី មានអាយុ ៧៥ឆ្នាំ រស់នៅភូមិអូរ ឃុំត្រពាំងរាំង ស្រុកជុំគិរី ខេត្តកំពត។ សាមិត្ត មានឪពុកឈ្មោះ ប៉ោត, ម្ដាយឈ្មោះ ផន និងមានបងប្អូនប្រាំបីនាក់ ក្នុងនោះបីនាក់ស្លាប់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ សាមិត្ត មានប្តីឈ្មោះ អ៊ុន និងមានកូនបីនាក់។ អំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ សាមិត្ត ដែលមានអាយុ៩ឆ្នាំ បានចូលរៀននៅសាលាវត្តចក។...

(កំពត)៖ សួស សាម៉ៃ ភេទស្រី មានអាយុ ៦៦ឆ្នាំ រស់នៅភូមិអូរ ឃុំត្រពាំងរាំង ស្រុកជុំគិរី ខេត្តកំពត។ សាម៉ៃ មានឪពុកឈ្មោះ ប៉ោត, ម្ដាយឈ្មោះ ផន និងមានបងប្អូនប្រាំបីនាក់ ក្នុងនោះបងទី១ ឈ្មោះ ហៀង (ស្លាប់),​ ទី២ ឈ្មោះ ហៀក (ស្លាប់), ទី៣...

(កំពត)៖ លីម ចាន់ ភេទប្រុស មានអាយុ ៦៤ឆ្នាំ រស់នៅភូមិអូរ ឃុំត្រពាំងរាំង ស្រុកជុំគិរី ខេត្តកំពត។ ចាន់ មានស្រុកកំណើតនៅភូមិអន្លុងមាស ឃុំព្រៃល្វា ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ។ ចាន់ មានឪពុកឈ្មោះ ម៉ិន, ម្ដាយឈ្មោះ ស្រេង, ប្រពន្ធឈ្មោះ យឹម ងីម និងមានកូនប្រាំពីរនាក់។ អំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០...